KHU DI TÍCH KIM LIÊN

A: QUÊ NGOẠI BÁC

Huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, được biết tới là quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Quê nội Người ở làng Kim Liên, còn quê ngoại ở làng Hoàng Trù, hay còn được biết đến với tên gọi làng Chùa, nằm cách làng Kim Liên không xa. Cụm di tích Hoàng Trù gồm nhà thờ dòng họ Hoàng Xuân, nhà của cụ Hoàng Đường và gian nhà tranh nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh cất tiếng khóc chào đời. 

Cụm di tích Hoàng Trù nằm trên diện tích 3.500m² là nhà của cụ Hoàng Xuân Đường, ông ngoại của Hồ Chủ tịch. Trong ngôi nhà tranh 3 gian nép mình dưới khóm tre xanh, cậu bé Nguyễn Sinh Cung cất tiếng khóc chào đời vào buổi sáng ngày 19/05/1890, hương sen ngào ngạt ở làng Hoàng Trù. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ sống tại quê ngoại từ lúc lọt lòng cho tới 5 tuổi, nhưng hình ảnh quê ngoại, đặc biệt là những kỷ vật gắn bó với tuổi thơ êm đẹp vẫn luôn vẹn nguyên trong tâm trí của Nguyễn Sinh Cung cả khi đã là Chủ tịch nước.

Cụm di tích Hoàng Trù bao gồm: Ngôi nhà của cụ Hoàng Đường và cụ Nguyễn Thị Kép – ông bà ngoại của Bác Hồ; ngôi nhà thờ chi nhánh họ Hoàng Xuân; và ngôi nhà của ông Nguyễn Sinh Sắc và bà Hoàng Thị Loan – thân sinh Bác Hồ. 

Xuất thân trong một gia đình Nho học truyền thống và làm nghề dạy học nên ngôi nhà 5 gian thì 3 gian nhà phía ngoài được cụ Hoàng Đường dành làm nơi dạy học và tiếp khách

Ngôi nhà tranh 5 gian của cụ Hoàng Đường và cụ Nguyễn Thị Kép, ông bà ngoại Bác Hồ. Trong ngôi nhà tranh này, năm 1868, bà Hoàng Thị Loan – thân mẫu Bác Hồ –  đã chào đời.

Gốc mít sau ngôi nhà 5 gian – nơi gắn bó với nhiều kỷ niệm thời thơ ấu của Bác Hồ

Ngôi nhà thờ chi nhánh họ Hoàng Xuân. Họ Hoàng Xuân vốn phát tích từ thôn Vân Hội,xã Hoàng Vân, tổng Yên Lạc, huyện Kim Động, phủ Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên (nay là thôn Nội, xã Châu Tiến, huyện Châu Giang, tỉnh Hưng Yên). Đây là một dòng họ có truyền thống hiếu học. Thế hệ thứ 6 của dòng họ này có người con là Hoàng Nghĩa Kiều (1540-1587) được vua Lê giao chức tổng binh sử tư xứ Nghệ An. Đây là nguồn gốc chi nhánh họ Hoàng Xuân ở xứ Nghệ.

Ngôi nhà thờ có 3 gian, 1 gian chính và 2 gian phụ. Theo dấu tích còn khắc ghi trên kiến trúc, thì công trình được xây dựng vào năm Tự Đức thứ 34, tức năm Tân Tỵ – 1881. Sau khi đưa Nguyễn Sinh Sắc (thân phụ Bác Hồ) về nuôi và cho ăn học được 3 năm, cụ Hoàng Đường đã cho dựng ngôi nhà thờ này. Ban đầu ngôi nhà thờ lợp mái tranh, đến năm 1930 thì được tu sửa và lợp ngói

Phía trái ngôi nhà 5 gian của ông bà ngoại Bác Hồ (theo hướng nhìn từ ngoài vào) là ngôi nhà của thân phụ và thân mẫu Bác Hồ

Đây là ngôi nhà tranh 3 gian, phía sau có một gian nhà bếp. Ngôi nhà được cụ Hoàng Đường và cụ Nguyễn Thị Kép dựng năm 1883, vào dịp lễ thành hôn của con gái Hoàng Thị Loan và con rể Nguyễn Sinh Sắc

Và chiếc án thư cùng hai chiếc ghế. Nơi đây là khởi đầu của sự nghiệp đèn sách và cuộc đời khoa cử của ông Nguyễn Sinh Sắc, dưới sự giảng dạy, chỉ bảo của cụ Hoàng Đường.

Cũng tại nơi đây vào một buổi sáng mùa hè ngày 19 tháng 5 năm 1890, cậu bé Nguyễn Sinh Cung cất tiếng khóc chào đời trong vòng tay yêu thương của ông bà ngoại. Năm năm đầu tiên của tuổi ấu thơ, Bác đã sống trong sự yêu thương đùm bọc của ông bà ngoại và cha mẹ, là nơi ươm mầm cho nhân cách tốt đẹp và lý tưởng cao quý trong Người.

B: QUÊ NỘI BÁC

Mảnh đất ‘địa linh nhân kiệt’, nơi sinh ra rất nhiều bậc kì tài trong lịch sử. Du lịch Nghệ An thường được nhắc đến nhiều với các địa danh, danh lam thắng cảnh như: Cửa Lò, hang Thẩm Ôn, hồ Thành, khu lưu niệm Phan Bội Châu… nhưng có lẽ nổi bật nhất là làng Sen – quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh – vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam.

Cách Thành phố Vinh khoảng 16km, làng Sen (Kim Liên) thuộc xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An là quê nội của Bác. Đây là 1 trong 4 di tích quan trọng bậc nhất cả nước và cũng là niềm tự hào của người dân xứ Nghệ.

Đầu làng có một hồ sen lớn, đi qua hồ sen là giếng Cốc. Nơi đây, thuở còn thơ ấu, Bác thường ra lấy nước, câu cá và vui chơi cùng bè bạn trong làng.

Sau lũy tre rợp bóng xanh mát là ngôi nhà 5 gian lợp mái tranh đơn sơ, giản dị của gia đình cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc, thân phụ của Bác Hồ. Sau khi đậu Phó bảng tại khoa thi hội năm Tân Sửu 1901, cụ Nguyễn Sinh Sắc cùng các con rời làng Chùa (Hoàng Trù) về sống tại làng Sen quê nội. Ngôi nhà này là do người dân làng Sen dùng quỹ công dựng lên mừng cụ đậu Phó bảng đem lại vinh dự cho cả làng.

Trước nhà có 2 sân nhỏ và 1 thửa vườn được vây quanh bằng hàng rào râm bụt. Kế bên nhà là nhà ngang dùng làm bếp. Hai gian phía ngoài là nơi đặt bàn thờ và tiếp khách. Gian thứ ba là nơi ở của bà Nguyễn Thị Thanh – người chị cả của Bác. Hai gian còn lại là nơi nghỉ và sinh hoạt của gia đình.

Dù đỗ đạt cao nhưng những vật dụng trong nhà vẫn hết sức giản dị như bao căn nhà ở chốn thôn quê khác: tấm phản gỗ, chõng tre, chum sành đựng nước, chạn bát tre,… Phần nhiều những đồ vật này đều do dân làng tặng, những kỷ vật này vẫn còn được lưu giữ đến ngày nay.

Trong ngôi nhà đơn sơ này, cụ Sắc đã dành 2 gian rộng rãi để đặt bàn thờ bà Hoàng Thị Loan và để tiếp khách. Bàn thờ được làm bằng liếp tre nứa trên trải chiếu nhỏ để bát hương, cây nến và bài vị bằng gỗ giản dị. Gian thứ tư là nơi nghỉ của cụ Sắc, tại đây có bộ phản gỗ kệ cạnh cửa sổ chính, bên cạnh có chiếc án thư nơi cụ dạy các con học chữ và đây cũng là nơi cụ thường mời bà con ngồi quây quần uống nước trà xanh vào các buổi tối. Với nhân cách cao tượng của người cha và tấm lòng nhân ái vị tha của người mẹ đã ảnh hưởng lớn tới nhân cách các con của cụ Sắc.

Tới nay, những kỷ vật trong gian nhà của cụ Sắc đều vẫn được gìn giữ nguyên vạn. Hai bộ phản gỗ là nơi nghỉ của cụ Phó bảng và 2 người con trai. Chiếc giường xinh xinh là của bà Thanh – con gái của cụ. Còn chiếc rương đựng lương thực, chiếc mâm bằng gỗ sơn đen, chiếc tủ đứng 2 ngăn đựng đồ dùng vẫn còn nguyên đấy. Ngôi nhà tranh này là những tình cảm của làng xóm quê hương, là nơi chứng kiến quá trình trưởng thành và học tập, nơi ghi dấu nhiều cảm xúc đi đầu về lòng yêu nước và những nhận thức thời cuộc, bước đầu cho con đường cứu nước của Chủ Tịch Hồ Chí Minh.

Bạn có thể thăm những ngôi nhà hàng xóm thân thiết với gia đình Bác thời kỳ đó như lò rèn Cố Điền, nhà cụ cử Vương Thúc Quý, nhà cụ đồ nho, nhà cụ Nguyễn Sinh Nhậm – ông nội của Bác,…

Ở làng Sen xưa có phần mộ của cụ Hoàng Thị Loan – thân mẫu của Bác. Năm 1942, ông Nguyễn Sinh Khiêm (anh ruột của Bác) đã đưa hài cốt cụ bà an táng tại núi Động Tranh, cách làng Sen 5km. Từ chân núi leo lên khoảng 300 bậc đá là phần mộ của cụ bà (người dân Nghệ An đã xây lại phần mộ vào năm 1985). Phần mái che được xây bằng bê tông cách điệu như hình chiếc khung cửi – thuở sinh thời thân mẫu của Bác vẫn dệt cửi để nuôi con.

Đến với Quê Nội Bác Hồ (Làng Sen) bạn sẽ cảm nhận được vẻ đẹp đặc trưng của làng quê Việt Nam trong thời kỳ chống Pháp, đồng thời được chiêm ngưỡng những kỷ vật linh thiêng, quý giá đã gắn bó một thời với Bác Hồ – vị cha già kính yêu của dân tộc. Nếu bạn sắp có tour du lịch Cửa Lò, đừng quên ghé thăm Làng Sen, bởi nó nằm ngay gần với bãi biển Cửa Lò, rất dễ tìm và đường đi thuận lợi.

Let’s Tour

đến nơi bạn thích!

Đặt Tour: KHU DI TÍCH KIM LIÊN